« Terug naar de blog

Hoe geef je als Belgische start-up aandelen aan werknemers?

April 11, 2019

Aandelen geven aan je vroege werknemers is een ingeburgerde praktijk bij Amerikaanse start-ups, waar het bijna standaard deel uitmaakt van het verloningspakket. Belgische start-ups doen het daarentegen minder en dat terwijl aandelen een mooie kans zijn om je vroege werknemers te betrekken. Daarom zochten we samen met onze legal partner Loyens & Loeff uit hoe dit binnen het Belgisch legaal kader kan.

Ken je Taavet Hinrikus? De naam doet waarschijnlijk geen belletje rinkelen, maar de start-up die hij mee oprichtte doet dat misschien wel: TransferWise. Het origineel Estse bedrijf is nu in London gevestigd, waar ze betalingsverkeer over grenzen heen goedkoper maken. Ze haalden al meer dan 480 miljoen dollar in kapitaal op en in 2018 gebruikten 4 miljoen personen hun dienst.

Maar TransferWise was niet het eerste bedrijf dat Hinrikus mee groot maakte. Hij was een van de eerste werknemers van Skype, waar hij de stiel leerde en cruciaal, een grote som geld kreeg. Zo kon hij zijn aandelen verkopen toen Microsoft de videochat-dienst overnam in 2011.

Kracht van aandelen

Het verhaal van Hinrikus toont één van de redenen waarom aandelen geven aan vroege werknemers zo belangrijk kan zijn. Wanneer een start-up een exit realiseert, via een overname of beursgang, kunnen werknemers van het eerste uur met aandelen plots groot geld verdienen. Dat kapitaal gebruiken ze daarna vaak om te investeren in andere start-ups, of om hun eigen onderneming op te richten.

Daarnaast heeft het ook voordelen voor de start-up zelf. Zo hebben jonge ondernemingen vaak talent nodig, maar kunnen ze niet concurreren met grote corporates op het gebied van verloning. Met aandelen maken werknemers daarentegen kans op grote uitbetalingen indien de start-up ook echt succesvol blijkt. Het geeft die werknemers ook een incentive om zich echt in te spannen voor het bedrijf. Iedereen, oprichters en werknemers, zit dus in hetzelfde schuitje.

Maar ondanks de voordelen maken Belgische start-ups minder gebruik van dit soort regelingen. En daar is natuurlijk een reden voor. Waar dit in de VS en het Verenigd Koninkrijk een volledig ingeburgerde praktijk is (met voordelige fiscale regelingen en standaardcontracten), blijkt dit in België (en in vele buurlanden) nog niet het geval. Niettemin is het niet onmogelijk voor een Belgische start-up om aandelen uit te geven.

Stap 1: bezint eer je begint

Een eerste stap is om alles grondig te plannen. Doorgaans kiezen start-ups hier om een eengemaakt plan op te zetten. Daar staan alle voorwaarden centraal in en zijn ze voor iedereen hetzelfde. Individuele regelingen rond aandelen zijn natuurlijk ook een mogelijkheid, maar dat vergroot de administratieve lasten aan de kant van de start-up.

Bezint eer je begint is hier vooral de boodschap, want de administratie is moeilijk en aandelen uitgeven heeft gevolgen voor je bedrijf. Overleg met experts op het gebied van recht en fiscaliteit, in het bijzonder wanneer je in meerdere landen actief bent.

Zo’n plan is bijvoorbeeld belangrijk omdat het je toekomstige groei kan beïnvloeden wanneer het niet volledig doordacht is. Bijvoorbeeld wanneer:

  • je een investeringsronde doet. Daar kunnen de aandelen van werknemers de uiteindelijke deal beïnvloeden. Zorg dus dat je vooraf uitplant hoe aandelen van werknemers zullen passen in je groeiplan. Vaak zetten start-ups een aandelenplan pas op poten bijvoorbeeld wanneer er ook professionele investeerders aan boord komen.
  • je internationaliseert. Daar kan het moeilijker zijn om je buitenlandse werknemers in zo’n plan te betrekken. Je moet zo rekening houden met lokale regels inzake fiscaliteit en werknemersbescherming.
  • je aandelen moet uitbetalen. Afhankelijk van de liquiditeit van de toegekende aandelen zal je ze moeten uitbetalen en op dat moment moet je cashflow dat aankunnen. Zeker bij phantom shares of stock appreciation rights (zie hieronder) kan dit snel oplopen.

Stap 2: kies je optie

In België zijn er verschillende manieren om aandelenopties te geven aan werknemers. De drie meest gebruikte categorieën daarvan zijn:

  • aandelenopties. Je geeft werknemers de kans om op de (toekomstige) uitoefendatum bestaande aandelen te kopen tegen de huidige - hopelijk lagere - prijs. In een dergelijk plan zal een (of meerdere) bestaande aandeelhouder(s) aandelen dienen te verkopen wanneer de opties worden uitgeoefend, waardoor er bij deze partij(en) verwatering optreedt.
  • warranten. Dit zijn een soort effecten en in zekere zin vergelijkbaar met aandelenopties. In essentie krijg je na een vastgelegde periode de kans om nieuw uitgegeven aandelen te kopen tegen de huidige - hopelijk lagere - prijs. Omdat het nieuwe aandelen betreft, zal de verwatering die optreedt door alle aandeelhouders gelijkmatig worden gedragen.
  • phantom shares of stock appreciation rights. Hier worden er niet echt aandelen doorgegeven. Het bedrijf geeft na een vastgelegde periode simpelweg een cash-bonus in verhouding met hoe de prijs van de aandelen in de tussenliggende periode steeg, met andere woorden: hoe succesvoller het bedrijf, hoe hoger de bonus.

Elke manier heeft natuurlijk nadelen. Zo zal je bij een optie of warrant de prijs van de aandelen moeten laten vastleggen door een revisor en moet de werknemer al onmiddellijk belastingen betalen op deze waarde als ze willen genieten van gunstige fiscale voorwaarden.

Phantom shares of stock appreciation rights vallen dan weer onder de regeling van gewone verloningen. De werknemer zal een relatief hoog belastingspercentage moeten betalen op beroepsinkomen die kan oplopen tot 50%. Ook blijkt die cash-bonus soms moeilijk voor start-ups, omdat een plotse stijging in de aandelenprijs tot een grote uitbetaling aan je werknemers kan leiden.

Stap 3: kies het juiste moment

Zo’n plan zet je daarnaast best op het juiste moment op. In landen zoals de VS en het Verenigd Koninkrijk, waar de legale regelingen soepeler zijn, geven start-ups vaak aan hun allereerste werknemers aandelen.

In België, omwille van de hoge administratieve lasten van het fiscale regime (zoals belastingen betalen bij uitgifte en niet bij uitoefening), is het vaak beter om aandelen te bewaren voor latere rondes. Denk maar aan een ronde A, B of zelfs C. Op dat moment is het groeitraject van een bedrijf al beter duidelijk, zijn er meer middelen om de juridische kosten op te nemen en weten werknemers beter wat ze eraan zullen verdienen.

Bovendien hebben durfkapitalisten of andere professionele investeerders vaak een goed idee over hoe ze werknemers wensen te incentiveren en komt dit niet altijd overeen met hoe oprichters dit zagen in de vroege fasen van hun start-up. Even wachten kan dus nuttig zijn.

Stap 4: maak een keuze

Voor grotere start-ups kan aandelen uitgeven een goede keuze zijn. Je betrekt werknemers zo beter bij je bedrijf en het is een extra overtuigingsmiddel om bij jouw start-up te komen werken.

Aandelen uitgeven kan daarom zelfs in België een goede tool in de toolbox zijn van start-ups. Pas natuurlijk op, en laat je goed adviseren door experts. Maar laat de administratie je zeker niet afschrikken. Want misschien worden jouw vroege werknemers wel dé start-up founders van de toekomst.

Op zoek naar meer informatie? Lees zeker de onderstaande artikels na:

Benieuwd naar de nieuwe open call? Schrijf je nu al in!

Bedankt! We hebben je inschrijving goed ontvangen. Succes!
Oops! Something went wrong while submitting the form

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

100% zero-spam voor entrepreneurs 
Bedankt voor je inschrijving!
Oops! Something went wrong while submitting the form